Esmaül Hüsna Ahlakı İle Ahlaklanmak
Esmâ-i Hüsnâ, güzel Allah'ımızın güzel isimleridir. Her bir isimde O'nun sınırsız kudreti, rahmeti ve hikmeti tecelli eder. Bu isimlerin kullar üzerindeki etkisi, Allah'ı tanıma, anlama ve yaratılış gayesine uygun yaşama anlamında oldukça büyüktür.
ESMADER Başkanı UZM. PSK. İSMAİL KILINÇ'ın MAAİLE DERGİSİ'ne verdiği röportaj - sayı: 99
ESMA-İ HÜSNA: RUHUN ŞİFASI
- Uzman Psikolog İsmail Kılınç, esmâların hayatımızdaki etkilerini idrak etmenin bizleri ruhen olgunlaştıracağını söylerken güzel Peygamberimiz (S.A.V.)'in şahsiyetinde de en güzel örnekleri görebileceğimizi söylüyor:
- "Esmâ-i Hüsnâ, güzel isimler demektir. Yani güzel Allah'ımızın güzel isimleri ve güzel sıfatları diyebiliriz. Esmâ-i Hüsnâların bizim üzerimizde büyük etkisi vardır. Gelmiş gelecek insanlık tarihindeki en büyük etkisi güzel Peygamberimiz (S.A.V.)'dedir. Her bir isim en zirvede en yüksek derecede onda tecelli etmiştir. Böylece gelmiş gelecek insanların en mükemmeli, en kâmili, O'dur.
- Gökleri ve yeri, bütün yaratılmışları terazinin bir gözüne koysak, güzel Peygamberimiz (S.A.V.)'i terazinin öbür gözüne koysak sanat açısından daha ağır gelir. Yani güzel Allah'ımızın her bir ismi en zirvede onda tecelli etmiştir. Siyer kitapları gelecekte bu açıdan yazılabilir. Yine bir hadis-i şerifte: “Allah (C.C.) ahlakıyla ahlaklanın” buyurulmaktadır. Güzel Allah'ımızın ahlakı esmâlardır. Bizde ne kadar çok esmâ yansırsa kalitemiz o kadar artar. İnsan-ı kâmil olmanın yolu budur. Merhametli, sevgi dolu, cömert, güzel ahlaklı olmanın yolu esmâlarının bizde yansımasıyla olur.
- Hazreti Âdem (A.S.) esmâları öğrenerek meleklerden üstün hale geldi. Meleklerden üstün olmanın, kâmil insan olmanın yolunu bize gösterdi. Bu konuda güzel Peygamberimiz (S.A.V.) en zirve, rol modeldir.
- Secde Sûresi'nin 9. ayetinde, 'Sonra ona düzgün bir şekil vermiş ve ruhundan ona üflemiş; sizi kulak, göz ve gönüllerle donatmıştır. Ne kadar da az şükrediyorsunuz!' buyurulmaktadır. Lütufları, ihsanları, ikramlar sayısız ve sonsuz olan Allah (C.C.) insana kendi ruhundan üflüyor. İnsanın en sağlam organı ruhudur. Ruhla ilgili çok az şey bilinecektir. Ancak ruhu 99 açıdan incelersek 99 esmâ karşımıza çıkar. Eğer biz esmâlara uyarsak, esmâ ahlakıyla ahlaklanırsak, her bir esmâyı kendimize rehber edinirsek, güzel Peygamberimiz'i (S.A.V.) kendimize güzel örnek olarak alırsak ruhumuz güzelleşir, güçlenir ve olgunlaşır. Psikolojik ve psikiyatrik problemler bizlerde daha az görülür."
- Güzel ruhlu, güzel insan olmanın yolu, güzel esmâları yaşam tarzımız haline getirmektir. Bu konuda en mükemmel, en kâmil ve en muhteşem insan güzel Peygamberimiz (S.A.V.)'dir. 'En güzel isimler (Esmâ-i Hüsnâ) Allah'ındır. O halde O'na o güzel isimlerle dua edin.' (Araf 180) Edilmiş ve edilecek bütün hamdü senalar kadar, her an Sana (C.C.) hamdü senalar olsun.
- Habib'ine (S.A.V.) ve güzel sahabelerine de bir o kadar selât ve selam olsun. Bu dünyadaki en önemli mesele, asıl mesele, ana mesele Güzel Allah'ımızın bilinmesi, sevilmesi ve sevdirilmesidir. İnsanlık detaylarda boğuluyor. Güzel Allah'ımızı bilmek, O'nun güzel isimlerini bilmekle olur.
- Hangi esmâyı çok anarsak ve anlarsak, hayatımızda o esmâ tecelli etmeye başlar. Lütuf, ihsan, ikram ve güzelliklerle ilgili esmâları anarsak, hayatımıza lütuf, ihsan, ikramlar ve güzellikler yağar... 'Yağdır bize hep lütufların, Lütfuna hayrandır kulların.' "
Psikolojide Çığır Açacak Yeni Kuram Esma Terapi
Günümüz modern tıbbı ve psikoloji ilminde insanı iyileştirmek için pek çok tedavi yöntemi bulunmakta. Ancak materyalist ve kapitalist Batı’da şekillenen bu ilimler insanın ruhunu anlamakta eksik kalıyor. Öyle ki yüzlerce kurama sahip olmasına rağmen bugün insanımız depresyon ve benzeri pek çok hastalıkla boğuşmaktadır. Uzman Psikolog İsmail Kılınç, bu noktada Esmâ-i Hüsnâların her birinin çok önemli birer kuram ve tedavi yöntemi olacağını ifade ediyor:
“Esmâ terapi, esmâlarla yapılan terapi, yani psikolojik tedavidir. Şu anda psikolojide ortalama 800 adet kuram var. Depresyon ve benzeri bir psikolojik problem 800 farklı kuramla, yaklaşımla tedavi ediliyor. Her bir esmâya yeni bir kuram gözüyle bakarsak, 99 yeni kuram keşfetmiş oluyoruz. Bismillah diyerek Allah esasına dayandığımız zaman sonsuz bir güç sahibine dayanmış oluyoruz ve psikolojik problemler küçülmeye başlıyor. Rahman (C.C.) esmâsına dayandığımız zaman merhamet terapi diye bir kuram ortaya çıkıyor. Ya Vedud (C.C.) esmâsına dayandığımız zaman sevgi terapi ortaya çıkıyor. Ya Latif (C.C.) esmâsına dayandığımız zaman, sürekli bize lütufları yağacağına inanıyoruz ve lütuf terapi kuramı ortaya çıkıyor. Bunun gibi diğer esmâlara da dayanabiliriz.
Korku problemi olanlar şu beş esmâ'yı zikredebilir tefekkür edebilir. Bu beş esmâ'ya dayanabilir: Ya Selam, Ya Mü'min, Ya Müheymin, Ya Hafız, Ya Vekil cc. Allah cc kullarını selamette, güven altında tutan koruyup kollayan bütün problemlerine vekildir. Bu bilgiler insanı korkudan emin ve güvende hissettirir. Her esmânın çok sayıda psikolojik faydası vardır. Her bir esmâdan yeni bir psikolojik kuram keşfedilebilir. Lütufları sonsuz Latîf olan Güzel Allah'ımız lütfederse 'esmâ terapi' konusunu ayrı bir kitap olarak düşünüyorum.
Güzel Allah'ımızı bilmek, O'nun güzel esmâlarını bilmekle olur... En önemli ilim, 'ilm-i azam' O'nu bilme ilmi, yani 'esmâ ilmi'dir, 'marifet ilmi'dir. 'İnsanlar madenler gibidir.' (H.Ş.) Altın ruhlu ve elmas ruhlu insanlar 'esmâ ilmi'ne büyük ilgi duyarlar. Tarih boyunca 124 bin peygamber gelmiş. İncil ve Zebur'da, tahrif olmasına rağmen birçok esmâ ve sıfatlar var. Kur'an'da 150 civarı esmâ ve Cevşen'de 1001 tane esmâ ve sıfat var. Bütün dünyadaki insanlar aynı Güzel Yaratıcı'ya inanıyor ve seviyor. Ancak insanların ekserisi, esmâlar konusunda eksik bilgiye sahip. Kısacası esmâlar, bütün insanlığın ortak değeri. Bütün insanlar esmâları öğrenmeye ve esmâ aşkında derinleşmeye muhtaç.
Esmâları zikrettikçe yeni yeni kapılar açılır. Manevi ve maddi hazineler her iki cihanda yağmaya başlar. Kim hangi esmâyı çok anarsa onun etkisi onda görülmeye başlar. Sevgi ile ilgili esmâları anınca sevgi, muhabbet, aşk ortaya çıkar. İnsanlar Allah aşkında derinleşir. Zenginlikle ilgili esmâlar anılınca manevi ve maddi zenginlikler ortaya çıkar. Lütuf, ihsan, ikram ile ilgili esmâları andıkça lütuflar, ihsanlar, ikramlar yağar.”
İki Cihanda Sırtı Yere Gelmeyen Çocuklar Nasıl Yetiştirilir?
Allah inancını çocuklarımıza aşılarken zaman zaman hem inanç noktasında hem de psikolojik bilgi konusundaki eksikliğimiz nedeniyle yanlış yöntemlere başvurabiliyoruz. Ebeveynlerin çocuklarına Rabbimizi tanıtırken pedagojik olarak nasıl bir yol izlemeleri gerektiğini de sorduk. Allah inancı oluşturulurken sevgi dilinin önemli olduğunu vurgulayan Psk. İsmail Kılınç, Allah inancı güçlü olan çocukların kendini güçlü hissettiğini ifade etti:
“Bebekler dünyaya geldikten 6 ay sonra çevresini daha iyi algılamaya başlar. İki ya da üç yaşına gelince dünya güvenilir bir yer mi, yoksa güvensiz bir yer mi diye karar verirler. Güven ve sevgi dolu bir ailede büyüdülerse bir ömür boyu güven dolu ve sevgi dolu, güvenilen ve sevilen birey olurlar. Eğer bebeklik, çocukluk ve ergenlik yaşlarında anne babadan ve çevreden sevgi ve güven alamamışlarsa, sevgi yerine korku, kin, güven yerine güvensizlik, içe dönük ve asosyal bireyler oluşabilir.
En ideal bireyler; bebeklik, çocukluk ve ergenlik yaşlarında sevgi ve güven dolu bir ailede ve çevrede büyüyen bireylerdir. Eğer bu bireyler Güzel Allah’ımıza da güvenir ve her bir esmâyı hayatlarına hayat yaparlarsa ‘elmas nesiller’ olurlar. Sevgi ve güven dolu, dışa dönük ve duygusal zekâsı yüksek, empati yapabilen elmas nesiller...
Bu ideal nesilleri yetiştirmek için anne babalar önce çok merhametli, çocukları çok seven bir Allah’ı çocuklarına anlatmalıdır. Çok merhametli güzel Rabbimiz, anne babamızdan çok fazla bizi sever diye çocuk inanmalıdır. Allah her zaman bizi görür, bizi korur, bizi sever, bütün ihtiyaçlarımızı giderir diye çoc
Çocuklarımızı öyle güzel yetiştirmemiz lazım ki: Her birinin esmâlara olan sevgileri ve aşkları Mecnun’un Leyla’ya olan sevgi ve aşklarından daha fazla olması lazım. Böyle bir çocuğun iki cihanda sırtı yere gelmez. Her zaman, her yerde Allah’a dayanır ve kendini güçlü hisseder.”
Çocukluğumuzdan itibaren Allah’ın güzel isimlerini ezberleriz, kendi çocuklarımıza da ezberletiriz. Ama bu isimlerin ne manaya geldiğini bilmiyoruz. Maalesef ezber odaklı bir eğitim sistemine sahip olduğumuz için işin manası ile çok ilgilenmiyoruz. Esmâların anlamlarını bilmediğimiz için dolayısı ile Rabbimizi de hakkıyla tanımıyoruz. Psk. İsmail Kılınç, esmâların anlamını bilmenin önemli olduğunu vurguluyor:
“Buhari’de geçen Esmâ-i Hüsnâ hadisi var. Burada; ‘Allah’ın 99 ismi vardır. Kim bunları sayarsa cennete gider.’ buyurulmaktadır. Biz burada sayarsa (Ahsaha) kelimesini ezberlerse diye tercüme ediyoruz. Esmâlarda en önemli mesele anlamak ve tefekkür etmektir. Aktif bir Allah inancının oluşmasıdır. Her an bizi gören, işiten, bize lütuf ve ikramlarda bulunan ve bizi çok seven bir Allah (C.C.) var. Esmâların makro âlemde, mikro âlemde, insanlar âleminde, hayvanlar âleminde, taşlar ve cansızlar âleminde, mahşerde ve cennette tecellilerini tefekkür etmektir. O’nun (C.C.) Ya Cemil (C.C.) esmâsı bu âlemlerde ne güzel tecelli eder bunu tefekkür etmektir.”
Esmaül Hüsnaların Ruh Sağlığına Faydalar
Rabbimizin her bir esmâsının insan üzerinde etkileri var. Bu esmâları bilmenin, tesbih etmenin, tefekkür etmenin psikolojik ruh sağlığımız üzerindeki etkilerini bilmek hazine niteliğinde. Uzman Psk. İsmail Kılınç, “Esmâları yaşam tarzı haline getirmeliyiz” diyor ve bu kıymetli hazinelerden bazılarını siz sevgili okuyucularımızla paylaşıyor:
Ya Allah: Ey eşi benzeri olmayan, bütün noksan sıfatlardan uzak ve bütün kemal sıfatlara, en güzel esmâlara sahip tek ilah olan Allah’ım. Psikolojik faydası: Bu esmâyı hayatına hayat yapanlar çok yönlü bir insan olurlar. Beyninin hem sağ hem sol lobunu çalıştırır, duygu ve mantığı eşit bir şekilde kullanırlar. Her sahada objektif ve başarılı olurlar.
Er-Rahmân: Ey bütün yarattıklarına merhamet eden, seven, koruyan, rızık veren, şefkat gösteren Er-Rahmân. Er-Rahîm: Ey dünyada ve özellikle ahirette, mü’minlere sonsuz merhamet, sevgi, müjde, sürpriz, lütuf, ihsan ve ikramda bulunan Er-Rahîm. Psikolojik faydası: Er Rahmân ve Er Rahîm esmâlarını hayatına hayat yapanlar merhametli, sevgi dolu, her zaman merhametli ve sevgi dolu, merhameti sonsuz bir yaratıcının kendisini koruduğuna inanır. Kendini güvende, mutlu, huzurlu ve sevgi dolu hisseder.
El-Melik: Kâinatın hükümdarı, sultanı, sahibi, mülk ve saltanatı devamlı olan El-Melik. Psikolojik faydası: Bu esmâyı hayatına hayat yapanlar göklerin ve yerin sultanı, sahibi, Melik'ine dayanır güvenir, Allah'a güvenen özgüvenli lider bireyler olurlar.
El-Kuddûs: Ey her türlü noksan sıfatlardan uzak ve her türlü kemal sıfatlara ve övgülere layık ve temiz olan El-Kuddûs. Psikolojik faydası: Bu esmâyı hayatına hayat yapanlar her sahada kâmil bireyler olurlar. Es-Selâm: Ey her türlü tehlikelerden selamete çıkaran, huzur ve sürur veren Es-Selâm. Psikolojik faydası: Bu esmâyı hayatına hayat yapanlar kendilerini selamette, güvende ve huzurlu hissederler. Cennet selamet ve güven diyarı olduğu için bir ismi de 'Daru's-Selam' yani 'selamet diyarı'dır.
El-Mü'min: Ey güven veren, emin kılan, bütün kullarını ve özellikle inananları koruyan El-Mü'min. Psikolojik faydası: Bu esmâyı hayatına hayat yapanlar her zaman kendilerini güvende hissederler. Onlara korku ve hüzün olmaz. Fobilerin ve korkuların 200'den fazla çeşidi vardır. Bu esmâya dayananlar, güvenenler hep kendilerini güvende hissederler ve çevrelerine güven verirler. El-Müheymin: Ey her şeyi ve kullarını görüp gözeten, koruyup kollayan El-Müheymin. El-Hafîz: Ey her şeyi ve özellikle inananları koruyup, kollayıp, muhafaza eden El-Hafîz. Psikolojik faydası: El-Müheymin ve El-Hafîz esmâlarını hayatına hayat yapanlar her zaman güç, kuvvet ve kudreti sınırsız olan bir yaratıcı tarafında korunup kollandığına ve muhafaza edildiğine inanır ve her türlü korkudan emin ve huzur içinde olurlar. Ayrıca çevresine güven ve mutluluk verirler.
El-Azîz: Ey sonsuz izzet, azamet ve şan sahibi, her şeye galip olan El-Azîz. Psikolojik faydası: Bu esmâyı hayatına hayat yapanlar iki cihanda aziz olur ve Hz. Yusuf gibi kuyuya atılsa bile, kovaya biner ve Mısır'a şah olurlar. Psikolojileri yer yer bozulsa biler Ya Azîz der, düştüğü yerden doğrulur ve zirveye erer.
El-Habib: Ey sevgili. Ey en sevgili ve sevilmeye en layık olan El-Habib. El-Vedûd: Ey kullarını en çok seven ve sevilmeye en layık olan El-Vedûd. Psikolojik faydası: El-Habib ve El-Vedûd esmâlarını hayatına hayat yapanlar her zaman sevgi dolu olur, Güzel Yaratıcı'yı ve yarattıklarını severler. Güzel Yaratıcı'yı ve yarattıkları tarafından sevilirler. Dünya onlara ve çevrelerine cennet olur.
El-Latîf: Ey lütuf, ihsan ve ikramı sonsuz olan. Bol bol lütfeyleyen. Bütün incelikleri bilen, beklenmedik yerden lütuflar yağdıran El-Latîf. El-Kerîm: Ey keremi, lütuf ve ihsânı bol, karşılıksız veren, çok çok ikram eden, ikram etmeyi seven El-Kerîm. Psikolojik faydası: El-Latîf ve El-Kerîm esmâlarını hayatına hayat yapanlar sonsuz lütuf, ihsan ve ikramlar görürler. Çevrelerine de bol bol lütuflarda bulunur, hediyeler verirler. Toplumda sosyal eşitlik sağlanır ve herkes çok mutlu olur.
El-Vekîl: Ey kendisine tevekkül edenlerin, güvenip, dayananların işlerini en güzel neticeye ulaştıran El-Vekîl. Psikolojik faydası: Bu esmâyı hayatına hayat yapanlar ne geçmişi ne geleceği ve ne de şimdiyi fazla düşünürler. Çünkü geçmişe, geleceğe, şimdiye Allah vekildir. Bütün büyük, orta ve küçük problemlere Allah vekildir. Sonsuz merhamet sahibi Güzel Allah'ımız, kimseye taşıyamayacağı yükü asla yüklemez. Geçmişi çok düşünenler depresyona girer. Geleceği çok düşünenler kaygılı olurlar. Ya Vekîl esmâsını çok düşünüp tefekkür edenler ise birçok psikolojik problemlerinden kurtulabilirler.”